RSS

Bir bestecinin ardından: Ligeti

14 Jun

Sevgili kardeşim Ergin haber verdi gece vakti, bir ustayı, büyük bir yaratıcıyı kaybetmişiz. György Ligeti aramızdan ayrılmış. (Ah be Ergin, Yavuz Çetin’in gidişini de bir gündüz vakti yine senden öğrenmemiş miydim yıllar önce. Yoğun bir hüzün ve müzik geliyor haberlerinle. Bazen de yoğun bir neşe ve müzik. Hayattan haberler ve müzikler, başka nasıl olabilirdi ki?)

Ligeti’nin ismi ile ilk kez birkaç ay önce karşılaşmıştım. Taube’nin Notes From The Metalevel: An Introduction To Algorithmic Music Composition kitabında, Common Music ile gerçekleştirilmiş bir analiz vardı. Ligeti’nin Désordre eseri incelendikten sonra geliştirilen algoritmalar Common Music ile uygulanmış Ligeti’nin tarzında (!) besteler üreten bir program ortaya çıkmıştı. GNU Emacs editörü içinde kodları incelerken (ve dinlerken!) yaşadığım ilk şaşkınlığı gayet iyi hatırlıyorum, beyaz tuşlar ve siyah tuşlar için ayrı ayrı yazılmış nota sekansları kendi başlarına güzel bir şekilde tınlarken belli bir düzene göre birleştirilip aynı anda çalındıklarında ortaya çıkan müziğin yarattığı ruh hali… Sözcüklerle tarif etmek gerçekten çok zor. Rahatsız edici, sofistike, garip bir müzik. Çarpıcı ve uyku kaçırıcı. Hayranlık uyandırıcı yaratıcılığa eşlik eden şaşkınlık ve beynin en alt bölümlerine hitap eden ses kombinasyonları…

Gerçekten de Kubrick ne düşünüyordu acaba? Ligeti’nin adını duymadan bilmeden defalarca dinlemiştim onu. Shining’i, 2001: A Space Odyssey’i ve Eyes Wide Shut’ı izlerken. Doğrusu Kubrick ne düşünüyordu tahmin etmek zor ama dinleyenlerin hissiyatı sanırım yer yer bir önceki paragrafın sonunda anlatılanlara benziyordu.

Akrabalarının önemli bir kısmını Auschwitz toplama kampında kaybeden, Benoît Mandelbrot, Lewis Carroll ve Douglas R. Hofstadter’in eserleri ile ilgilenen büyük bir ustayı, 20. yüzyılın en büyük, değerli ve yaratıcı müzisyenlerinden birini kaybettik. Toprağı bol olsun.

Biterken tekrar Horn Trio: Andantino con tenerezza, Vivacissimo molto ritmico, Alla Marcia ve Lamento Adagio çalıyor…

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on June 14, 2006 in General, Lisp, Music, Programlama

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: