RSS

Doğal dil damgalama ve dilbilimsel steganografi

09 Feb

…it is fair to say that for the last forty years the “leading” sciences and technologies have had to do with language: phonology and theories of linguistics, problems of communication and cybernetics, modern theories of algebra and informatics, computers and their languages, problems of translation and the search for areas of compatibility among computer languages, problems of information storage and data banks, telematics and the perfection of intelligent terminals, to paradoxology. The facts speak for themselves (and this list is not exhaustive).

These technological transformations can be expected to have a considerable impact on knowledge…

— Jean-François Lyotard (1979). The Postmodern Condition.

JPG şeklindeki bir resmin içine bir e-posta gizlemek yahut MP3 şeklindeki bir müzik dosyasının içine bir resim gömmek uzun süredir bilinen bir uygulama ve steganografi olarak geçiyor. Şimdiye dek çoklu ortam türünden dosyalarda uygulanan bu gizli veri gömme, imzalama ve damgalama yöntemi artık doğal dildeki cümleler üzerinde anlamı bozmadan değişiklik yapıp cümleyi işaretlemek ve böylece doğal dildeki bir metni damgalamak sureti ile de yapılmaya başlandı.

Tabii bir metindeki cümlelerdeki değişikler ile o metni damgalamak yani bir şekilde işaretlemek, metnin içine gizli bir ileti gömmek için yapılabileceği gibi telif hakları ile bağlantılı olarak metni korsan kopyalamaya karşı koruma amaçlı olarak da gerçekleştirilebiliyor.

Bir örnek vermek gerekirse, uzunca bir metinden alınmış üç cümlenin üç farklı damgalama aracı ile işaretlenmesine ve böylece üç bitlik bilginin metne yerleştirilmesine bakalım:

“… Ali ve Ahmet ertesi gün Ankara’ya doğru yola çıkacaklardı. Bundan başka hiç kimsenin haberi yoktu. … Nihayet kitabı okuyabilmişti.”

“… Ahmet ve Ali ertesi gün Ankara’ya doğru yola çıkacaklardı. Başka hiç kimsenin bundan haberi yoktu. … Nihayet kitap okunabilmişti.”

Görüldüğü gibi bileşenlerin yerlerini değiştirme, cümleyi etkenden edilgene çevirmek gibi çeşitli damgalama araçları kullanarak metin içinde anlamı koruyan değişiklikler yapmak mümkün. Tabii her dilde, o dilin yapısına bağlı olarak farklı farklı dilbilimsel damgalama araçları kullanılıyor. Türkçe için rahatlıkla kullanılabilecek bir araç İngilizce için kullanılamayabiliyor.

Bu konu ile ilgili Rights Protection for Natural Language Text ve A Comprehensive Bibliography of Linguistic Steganography web sayfaları önemli makalelerin özetlerini içeriyor ve başlangıç noktası teşkil ediyor. Türkçe doğal dil damgalama için burada tarif edilen çalışma da bir başka başlangıç noktası olarak okunabilir.

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on February 9, 2007 in CogSci, General, Linguistics

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: