RSS

En önemli ikinci problem: İşbirliği Modelleme – Stratejik Düşünme ve Mahkum İkilemi – NetLogo

13 Mar

Karmaşık toplumsal yapılarda ortaya çıkan işbirliği, tekel, düşmanlık, intikam, vb. sosyal etkileşimleri çok basit matematiksel fikirler ve bunların uygulaması olan bilgisayar programları ile modelleyip kendi hayatımız ve eylemlerimize dair işe yarar stratejiler geliştirebilir yahut çeşitli stratejileri test edebilir miyiz?

Oyun teorisi denen araştırma alanını duyalı çok olmuştu ama benim açımdan her şey belki de Hofstadter’in “Metamagical Themas: Questing for the Essence of Mind and Pattern” kitabındaki “The Evolution of Co-operation” tanıtımı ve eleştirisi ile başladı. Ardından Axelrod’un bu harikulade kitabını alıp okudum ve böylece “Iterated Prisoner’s Dilemma” gibi basit bir fikirden yola çıkarak karmaşık toplumsal stratejilerin nasıl güçlü şekilde bilgisayar ortamında modellenebileceğini öğrendim. Bu modelleme çalışmasında “göze göz dişe diş” olarak da nitelendirilebilecek, sadece 4 satırlık bir kural dizisinden ibaret “Tit for Tat” isimli stratejinin hemen her durumda dengeli, kararlı ve kazançlı bir strateji olabileceğinden yola çıkarak yapılan yorumların doğrudan günlük hayatıma uyarlanabilirliği beni bir hayli heyecanlandırdı.

I. Dünya Savaşındaki cephe çatışmalarında birbirlerini öldürmemeyi öğrenen ‘düşman‘ askerlerinin hangi şartlar altında bu hayatta kalma stratejisini sürdürebildiklerini keşfetmek benim için önemli bir deneyim oldu. Dominant ve stabil stratejinin hayatta kalmayı desteklemesi, “Tit for Tat” ile benzerliği ve bunun gerçekleşmesi için tarafların dost olmalarına gerek olmayışı (ve bunu bozmak için tedbir alan subayların çabaları) bana çok şey anlattı.

Ardından bilgi bilgiyi çekti ve Julia Mandelbrot’un önerileri üzerine “Co-opetition“, “Thinking Strategically: The Competitive Edge in Business, Politics, and Everyday Life” ve “Competitive Strategy: Techniques for Analyzing Industries and Competitors” isimli kitaplar da ilaç gibi geldi ve oyun teorisinin hemen her türlü iş dünyası probleminde nasıl kullanılabileceğini gördüm. Ayrıca yukarıda bahsi geçen ‘Iterated Prisoner’s Dilemma’ bağlamında iyi bir strateji olarak Axelrod tarafından öne sürülen ‘Tit For Tat’in ne gibi dezavantajları olabileceğini de yine bu eserlerden okuma şansına kavuştum.

En önemli ikinci araştırma problemi gerçekten de işbirliği modelleme midir bilmiyorum ama oyun teorisi ve ‘iterated prisoner’s dilemma’ gibi güçlü fikirleri NetLogo gibi programlama ortamları ile birleştirip çeşitli stratejilerin farklı ortamlardaki performanslarına dair fikir edinmek artık Axelrod’un 80’lerdeki çalışmalarına kıyasla çok daha kolay gibi.

Advertisements
 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: