RSS

Category Archives: Tarih

The Level of High School Mathematics Education in France 220 Years Ago


Whenever new PISA (Programme for International Student Assessment) results are announced, or some journalist writes a piece on the latest state of French baccalauréat exams, many people take a critical look at educational matters and make comparisons. I think a little example from the dusty pages of the history of mathematics can shed some light at the level of high school education in France back in 1800s, that is, almost 220 years ago. Who knows, it might even give some inspiration to people who want to check their standards.

The example is about the famous German mathematician Gauss: He wrote a remarkable book in 1798, humbly titled as “Disquisitiones Arithmeticae” (“Arithmetical Investigations”). The book was first published in 1801, and only 6 years later it was translated into French and published in 1807 as “Recherches arithmétiques“.

The translator of this important book was Antoine Charles Marcelin Poullet-Delisle, a math teacher at a high school: Lycée d’Orléans. Another French high school teacher, Louis Poinsot, wrote a long review about the translation in a daily newspaper on 21 March 1807, Saturday. Poinsot was a mathematics teacher at Lycée Bonaparte in Paris, just like the French translator of Gauss’s book.

The archives of the daily newspaper where Poinsot published his review of “Recherches arithmétiques” is available online at DigiNole Home » FSU Digital Library » Napoleonic Collections » Le Moniteur universel » Moniteur universel

And you can read the review on the second page of the newspaper: Read the rest of this entry »

 
Leave a comment

Posted by on December 11, 2019 in Math, Tarih

 

Tags: , , , , ,

Cardano @ Antwerp


“Of all these places, I tarried only in Antwerp, Basle, and Besancon. My friends in Antwerp made every effort to retain me.” — The Book of My Life, Jerome Cardan (1575), Chapter Twenty-nine. Journeys

From the book ‘Is Mathematics Inevitable? A Miscellany‘ (edited by Underwood Dudley).

 
Leave a comment

Posted by on June 7, 2009 in Math, Tarih

 

18. yüzyılda Cinsel Suçlar ve Kamusal Denetim – Osmanlı Anadolusu?nda Kanun, Devlet ve Gayrı-meşruluk


Konuşma başlığı: Osmanlı Anadolusu?nda Kanun, Devlet ve Gayrı-meşruluk 18. yüzyılda Cinsel Suçlar ve Kamusal Denetim

Konuşmacı: Başak Tuğ (New York Üniversitesi)

Tarih: 22 Mayıs, Cuma, 16.00 – 18:00

Yer: İstanbul Bilgi Üniversitesi santralistanbul Kampüsünde, E2- 303

Bu sunum yazarın, 2009 Mayıs ayında New York Üniversitesi?nde tamamladığı teze (“Politics of Honor: The Institutional and Social Frontiers of ‘Illicit’ Sex in Mid-Eighteenth-Century Ottoman Anatolia”) dayanmaktadır.
Read the rest of this entry »

 
Leave a comment

Posted by on May 21, 2009 in Tarih

 

Türkler Dinamiti Alfred Nobel'den 200 Sene Önce Mi Keşfetti?


16 Mayıs 2009 Cumartesi günü saat 12:20’de Vikipedi’deki II. Viyana Kuşatması maddesine baktım ve aşağıdaki cümle ile karşılaştım:

Temel çökertmede Osmanlılar barutu kullanmada usta idiler. Lağımcılar şehir duvarları altında tüneller kazıp, surların altına dinamit yerleştirerek korunakları çökertiyordu.

Vikipedi’nin dinamit ile ilgili bilgi veren sayfasında ise şöyle yazıyor:

Dinamit, nitrogliserinin diatomite adsorbe edilmesiyle üretilen bir patlayıcı türüdür. İsveçli kimyager Alfred Nobel tarafından 1866’da keşfedilmiş ve 1867 yılında patenti alınmıştır.

Vikipedi’ye göre II. Viyana Kuşatması 1683’te gerçekleşmiş. Bu durumda Osmanlı İmparatorluğu dinamiti Alfred Nobel’den yaklaşık 200 sene önce kadar icat etmiş. Bir kez daha görüyoruz ki Türkün Türkten başka dostu yok ve hain İsveçliler bizim icadımızı çalmış durumdalar. 🙂

Buna dikkatimi çeken Halil Berktay’ın Taraf gazetesinde çıkan 16 Mayıs 2009 tarihli ‘Medya, el-masum daima‘ başlıklı yazısı oldu.

 
1 Comment

Posted by on May 16, 2009 in General, komik, Tarih

 

Atatürk Ermenistan'ı İşgal Mi Etti?


fazlamesai.net’e World Digital Library ile ilgili bir haber geçmiştim geçenlerde, FM üyelerinden dcc kütüphanedeki ilginç bir kısma dair linki paylaşmış.

http://www.wdl.org/en/item/47/ adresindeki haritanın yanındaki açıklamada şöyle bir kısım var:

However, the Treaty of Sevres that provided for an independent Armenia and recognized Wilson?s arbitration was never ratified. Turkish nationalists under Mustafa Kemal overthrew the Turkish monarchy, established a republic, and invaded Armenia, eventually forcing it to relinquish much of the territory that Wilson?s arbitration had awarded to the new country. Russian Bolshevik forces also invaded Armenia and incorporated what was left of the Armenian Republic into the new Soviet Union.

Haritanın kaynağı olarak gösterilen web adresinde ise bu şekilde bir açıklama yer almıyor.

Bu gibi hassas konularda bilgi verirken sanırım biraz daha dikkat edilmesi gerekiyor. Tarihçi yahut gazeteci değilim ancak yukarıdaki gibi bir açıklamanın, “Mustafa Kemal yönetimindeki Türk milliyetçileri … Ermenistan’ı işgal etti” gibi bir cümlenin çok farklı şekillerde okunabileceğini düşünüyorum.

Basit ve naif bir soru ile bitiriyorum: “Atatürk yönetimindeki bir ordu Ermenistan’ı işgal etti.” cümlesi gerçeği yansıtmakta mıdır?

 
6 Comments

Posted by on April 30, 2009 in General, Tarih

 

Edebiyat Coğrafyasında Bir Toplumsal Şebeke: Osmanlı İmparatorluğu'nda Mevleviyye


Münih Üniversitesi Ortadoğu Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Christoph K. Neumann, 25 Mart 2009, 16.00’da Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Prof. Dr. Kemâli Saybaşılı Toplantı salonunda “Edebiyat Cografyasında Bir Toplumsal Şebeke: Osmanlı İmparatorluğu’nda Mevleviyye” başlıklı bir konuşma yapacaktır. Katılım herkese açıktır.

 
Leave a comment

Posted by on March 16, 2009 in Literature, Tarih

 

Abdülhamit'in Aşkı Ruhşah


Radikal gazetesindeki ilginç tarih yazıları ile dikkatimi çeken Avni Özgürel’in geçenlerde yazdığı ‘Menderes gözü kara bir âşıktı‘ başlıklı yazısı beni bir zaman yolculuğuna çıkardı. 13-14 sene önce kadar Topkapı Sarayının oradaki eski Darphane binasındaki İstanbul sergisinde 1. Abdülhamid’in bir mektubunu görmüştüm de şaşırmıştım (belki de benim şaşırmama şaşırmak gerekir), daha sonra bundan bahsettiğim pek çok kişi böyle bir mektup olamayacağını, bir Osmanlı padişahının böyle şeyler yazmayacağını iddia etmişti. Özgürel’in yazısında yıllar önce sergide okuduğum satırlarla karşılaşınca buraya not etmek istedim. Buyrun hep birlikte okuyalım ve aşkın, arzunun, hayatın ve ötesinin sırlarına vakıf olmaya çalışalım:

Cumhuriyet dönemi siyasetçileri içinde Menderes?ten söz ettim. Osmanlı padişahları içinde de ?aşk çeken?lerin sayısı az değil… Kanuni- Hürrem aşkı, 1. Ahmed- Kösem aşkı üzerine sayfalar yazılabilir…

Osmanlı padişahlarının istedikleri her kadına sahip oldukları sanılır. Oysa bazen haremdeki kadınlar konusunda dahi sıkıntı yaşamıştır padişahlar…

1. Abdülhamid bunların en ünlüsü. Onun âşık olduğu Ruhşah?dan yüz bulamadığı için ne denli kıvrandığının delilleri Topkapı arşivinde duruyor. Şu satırlar onun not / mektuplarından.

“Abdülhamid?in canı Ruhşah; Kuşca canım yoluna kurban olsun. Hak tealeanın birliği hakkı için kademin türabına (= ayak izine) yüz sürerim.?
Read the rest of this entry »

 
1 Comment

Posted by on March 2, 2009 in Tarih